Historia: A xénese castrexa .

Sobre un outeiro de 115 metros, alonxado dos caprichos do mar e nunha situación onde podían ver pero tamén ser vistos, os primeiros habitantes da cidade levantaron o Castro de Elviña hai xa máis de 2.000 anos.

Click na imaxe

Situación> O Castro de Elviña atópase no Concello de A Coruña, na Parroquia de San Vicente de Elviña, preto do núcleo de poboación actualmente chamado “Castro de Elviña”, nas inmediacións do polígono industrial de P.O.C.O.M.A.C.O e dos campus universitarios de Elviña e A Zapateira.

Click na imaxe

Descripción> Elviña é un xacemento que non foi excavado en extensión, é decir, non se excavou toda a súa superficie, por iso son poucas as estructuras que hai en comparación co seu grande tamaño. Ó longo dos traballos fóronse poñendo ó descuberto, e incluso consolidando e restaurando, as estructuras que hoxe pódense observar:

· Murallas “Valados”: Hai varios lienzos de muralla que rodean as zonas diferenciadas no xacemento. Unha rodea a “Acrópole” ou “Croa”, que é o barrio más superior. Outra inferior que rodea o que podería ser outro barrio da aldea. O seu grosor é de aproximadamente 4 metros. Recentemente puxéronse ó descuberto tramos das mesmas. O seu sistema constructivo é de mampostería de pedras de granito, pedra abundante na zona.

Murallas da Croa

· “Acrópole” ou “Croa” : É o recinto superior dende o cal albíscase a Bahía da cidade de A Coruña e a “Torre de Hércules”. Nela fixéronse algunhas sondaxes nos anos oitenta, atopando restos que a simple vista semellan casas e a muralla orixinal, estase a revisar na actualidade.

·Casas: Repartidas por toda a parte excavada xa. Hainas tanto de pranta rectangular coma circular, nas que foron atopados moitos materiais, coma molinos de man, circulares e os chamados de “vaivén”, cerámicas, fogares, elementos de metal coma fíbulas e destaca entre elas a “Casa do Tesouro” na que foi atopada o “Tesouro de Elviña” formado por una diadema, una gargantilla, 13 contas de collar e un colgante, todo de ouro.

Casas

·Entrada á “Acrópole” ou “Croa” : Sita no Norleste do castro e consta dun torreón circular á esquerda e unha rampa enlosada á dereita. Arestora está xa tan reconstruida que non se pode apreciar que queda orixinal dela. Hai testemuñas da existencia duns escalóns que conducían a un “camiño de ronda” que percorrería toda a muralla no seu interior, actualmente non se conservan.

Entrada á Croa con torreón e rampa

·Poza e canles para a recollida de auga: Ó carón da entrada á esquerda do torreón hai unha poza que tivo unha cuberta abovedada, publicouse coma “garita de centinela”, aínda que se atoparon canles tallados na rocha que van a confluir na pozo, canles que servirían para recoller e conduci-la auga de choiva ata o mesmo.

Entre as estructuras de Elviña hai algunhas moi chamativas, trátase de dúas construccións:
Unha a chamada “Templo do Ídolo Fálico” , é unha habitación de grandes dimensións de forma oval, construida en paralelo á muralla da “Acrópole” ou “Croa”, e adáptase á forma da rocha sobre a que se apoia. Ten un banco adosado ás paredes, o que se chama un “banco corrido”. No seu interior apareceu un relieve nun sillar de granito que foi denominado “Ídolo Fálico” e unha placa de pizarra con inscripción.

Outra estructura é o que se chamou “Casa da Exedra” . Nela atopáronse restos de edificacións circulares misturadas con outras de tipo rectangular. Chamóuselle da “exedra” por mor de atoparse nun dos lados un muro con forma circular que semellaba un ábside, aínda que despois, durante excavacións de Felipe Senén, descubríronse restos de muros redondos ó outro lado, o que fixo supoñer a algúns que se trate de casas circulares, as cales, máis tarde refixéronse con casas de muros rectos. Os restos atopados no seu interior indican que vivían familias acomodadas, xa que había restos do enlucido das paredes no seu interior e material romano.

Por último a estructura máis chamativa do xacemento, polo seu tamaño, dificultade na construcción da mesma e pola utilidade para a comunidade que alí vivíu. A "Fonte-Alxibe" de forma rectangular. É unha enorme poza con chanzos hacia o interior. A súa función sería a de recolle-la auga que se filtraría polas características do terreo e acumularíase na cubeta formada polos chanzos, para abastece-la aldea. Un muro de pedra con dúas entradas nos lados menores debeuse construir en etapas modernas, estímase que no século XVIII, para evita-la caída do gando no interior do Alxibe.

Fonte-Alxibe

Nunha próxima entrega amosarémosvos o "Proxecto Artabria" , chamado a rexenerar o complexo arqueolóxico deste castro. Un dos proxectos culturais máis importantes da cidade nos vindeiros anos.

--------------------------------------------------------------------------------------

Fonte da nova e fotografías:

- www.celtiberia.net

-www.elpater.com/artabriatxt.html